Bölüm 79 — Human Papillomavirus (HPV)
Kaynak: Bolognia Dermatology, 5. Baskı (2024), Vol 2, Bölüm 79, sayfa 1395–1412. Stil: Klinik pratik odaklı özet — Türkçe, terimler İngilizce. Resimler:
resimler/Bolum_79_HPV/
1. Klinik Özet (TL;DR)
- HPV = çift sarmal DNA virüsü; >200 tipi tanımlı; deri/mukoza tropizmi.
- Düşük riskli (LR): 6, 11 → kondilom, juvenil larengeal papillomatozis.
- Yüksek riskli (HR): 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 → servikal, anal, vulvar, penil, orofarengeal SCC.
- Tedavi: çoğu kütan siğil kendiliğinden 2 yıl içinde gerileyebilir; öncelik kozmetik / semptomatik / immün yetmezlik / mukozal HR.
- HPV aşıları (9-valan: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) kanser önlemenin temel taşı; pediatrik 9-12 yaş başlatılır, yetişkinlerde 26 yaşa kadar (45 yaşa kadar bireysel kararla).
2. Kütanöz Siğiller
2.1 Verruca vulgaris (sıradan siğil)
- HPV 2, 27, 57; el sırtı, parmak, periüngual.
- Hiperkeratotik papül-plak; yüzeyinde "kara nokta" (tromboz kapilleri).
- Resim: Fig. 79.4.
2.2 Periungual / subungual siğiller
- Tırnak deformasyonu yapabilir; SCC riskini artırır (özellikle uzun süreli).
- Resim: Fig. 79.5.
2.3 Verruca plantaris
- HPV 1, 2, 4; ağrılı, kapiller noktalar; basınç altında.
- Resim: Fig. 79.6, Fig. 79.8 myrmecial.
2.4 Filiform siğil
- Yüz/boyun, parmaksı uzantılar; kolayca tedavi edilir (krio/snip).
- Resim: Fig. 79.7.
2.5 Verruca plana (düz siğil)
- HPV 3, 10; çocuk-ergen yüz-el sırtı; multiple, ten-pembe küçük flat papül.
- Resim: Fig. 79.10.
2.6 Yaygın siğil (verrucosis)
- İmmün yetmezlik (HIV, transplant, primary immün yetmezlik) — yaygın, dirençli.
- Resim: Fig. 79.9.
3. Anogenital İnfeksiyon
3.1 Kondiloma akuminata
- LR HPV (6, 11) %90+.
- Vulvar, perianal, penil, perineal; "karnabahar" görünümü; tek/multipl.
- Resim: Fig. 79.13, Fig. 79.14.
3.2 Bowenoid papulosis / yüksek dereceli intraepitelyal lezyon (HSIL)
- HR HPV (16); pigmente küçük plaklar; histoloji SCC in situ benzeri.
- Daha kötü prognozlu; takip + lokal tedavi (imikuimod, krio, eksizyon, laser).
- Resim: Fig. 79.16.
3.3 Erythroplasia of Queyrat / Bowen disease
- Penil glans veya prepüsiyumda eritemli, sınırlı, parlak plak; SCC in situ.
- Tedavi: 5-FU topikal, imikuimod, eksizyon, lazer, sünnet (şiddetli).
- Resim: Fig. 79.17.
3.4 Buschke-Löwenstein dev kondilom
- Penis, perianal; düşük dereceli SCC ile ortak agresif lokal davranış.
- Tedavi: geniş eksizyon ± kemoradyoterapi.
- Resim: Fig. 79.18.
3.5 İnvaziv SCC
- Servikal, anal, vulvar, penil, orofarengeal — HR HPV.
- Resim: Fig. 79.24.
4. Mukozal İnfeksiyonlar
4.1 Oral siğil
- HPV 2, 4, 6, 11; bukkal, dudak, dil; Heck hastalığı = focal epitelial hiperplazi (HPV 13/32 yerel) — Yerli Amerikalı çocuk.
- Resim: Fig. 79.20.
4.2 Proliferative verrucous lökoplaki
- Premalign; sıkı takip + biyopsi.
- Resim: Fig. 79.25.
4.3 Larengeal papillomatozis
- Çocuk: doğum kanalında geçer (anneye HPV 6/11); rekürren cerrahi gerektiren ağaç gibi büyüyen.
5. Epidermodysplasia Verruciformis (EV)
- Otozomal resesif (TMC6/EVER1 ya da TMC8/EVER2 mutasyonu) veya akiz (HIV, GVHD, ICI).
- HPV 5, 8 (HR-EV) → uzun süreli güneş gören alanda SCC riski yüksek.
- Klinik: pitiriazis versikolor benzeri yamalar + flat siğiller, çocuklukta başlar.
- Tedavi: sıkı UV koruması, retinoid (asitretin), imikuimod; SCC erken tedavisi.
- Resim: Fig. 79.11, Fig. 79.12.
6. Tedavi Seçenekleri (Lokal)
| Yöntem | Notlar |
|---|---|
| Krio (sıvı azot) | 1. seçim; 2-3 hafta arayla; ağrı, hipopigmentasyon |
| Salisilik asit %17-40 | Evde, plantar/genel; düzenli kullanım kritik |
| Topikal kantaridin %0.7 | Çocuk friendly; bül oluşturur |
| Topikal imikuimod %5 | İmmün yanıt; özellikle kondilom; günde 3×/hf 12-16 hf |
| Topikal sinekatekin %15 | Yeşil çay polifenol, kondilom |
| 5-FU %5 | Düz siğil, mukozal SCC in situ |
| Bleomisin intralezyonel | Refrakter ısrarlı |
| Pulsed dye laser, CO2 laser | Refrakter, yaygın |
| Cerrahi | Buschke, dirençli |
| Cidofovir topikal/IV | İmmün yetmezlikli refrakter |
| Sistemik retinoid | EV, yaygın HIV ile |
| HPV aşılama (terapötik amaç) | Refrakter siğillerde anekdotal yarar |
7. HPV Aşılama (Korunma)
- 9-valan Gardasil 9 (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58).
- ABD CDC: 9-12 yaş rutin; 9-14 yaş 2 doz (0, 6-12 ay); ≥15 yaş 3 doz (0, 1-2, 6 ay).
- ≥26 yaş bireysel karar (FDA 9-45 yaş onaylı).
- Servikal kanseri, anal, orofarengeal, penil, vulvar, vajinal kanserleri %85+ önler (yıllık verilere göre).
8. Pratik Klinik Mesajlar
- Çocukta sıradan siğil → bekle-gör + lokal tedavi seçenekleri; sıklıkla 1-2 yılda spontan.
- Ağrılı plantar siğil → keratolitik (salisilik asit) + krioterapi kombinasyonu en iyi.
- Anogenital siğil = HPV + STI tarama (HIV, sifilis, gonore, klamidya); partner bilgisi.
- HSIL/Bowenoid papulosis → biyopsi + invaziv hastalık dışla; takip kritik.
- EV / immün yetmezlik zemininde yaygın siğil → güneş koruma + cilt kanseri sürveyansı.
- HPV aşı tüm uygun yaşlara önermek dermatolojinin sorumluluğu (özellikle önceden HPV ile karşılaşma veya servikal sürveyans öyküsü olan).
9. Görseller
Klasör: resimler/Bolum_79_HPV/ — 18 figür, 25 fotoğraf.
| Fig | Konu |
|---|---|
| 79.4 | Verruca vulgaris |
| 79.5 | Periungual siğil |
| 79.6 | Plantar siğil |
| 79.7 | Filiform siğil |
| 79.8 | Myrmecial siğil |
| 79.9 | Yaygın verrucosis |
| 79.10 | Verruca plana |
| 79.11-12 | EV |
| 79.13-14 | Kondiloma |
| 79.16 | Bowenoid papulosis |
| 79.17 | Erythroplasia of Queyrat |
| 79.18 | Buschke-Löwenstein |
| 79.20 | Oral siğil |
| 79.21 | Histopatoloji |
| 79.24 | İnvaziv SCC |
| 79.25 | Verrucous lökoplaki |
Kaynak
Bolognia JL, Schaffer JV, Cerroni L (eds.). Dermatology, 5th ed. Elsevier; 2024. Vol 2, Bölüm 79 — Human Papillomaviruses. s. 1395–1412.